ଭୁବନେଶ୍ୱର (ସତ୍ୟପାଠ ବ୍ୟୁରୋ): ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନାଁରେ ସରକାରୀ ଜମି ନେଇ ଯଦି ତାହାକୁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବ୍ୟବହାର କରାନଯାଏ, ତେବେ ଆଉ ମିଳିବନି ରିହାତି। ଏଭଳି ଏକ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର। ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ବେଦାନ୍ତ ଲିମିଟେଡ୍କୁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିବା ୨୮.୮ ଏକର ସରକାରୀ ଜମିର ଲିଜ୍କୁ ବାତିଲ୍ କରିଛି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ନିଗମ—IDCO।
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ତହସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପଞ୍ଚପଡ଼ା ଗାଁରେ ଥିବା ଏହି ଜମିକୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଲିମିଟେଡ୍କୁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କମ୍ପାନୀର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଏହା ବେଦାନ୍ତ ଲିମିଟେଡ୍ ନାମରେ ଲିଜ୍ ହୋଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏତେ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଜମିରେ କୌଣସି ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି କିମ୍ବା ସ୍ଥାୟୀ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇନଥିବା ଯାଞ୍ଚରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। କେବଳ ଏକ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏପରିକି ଲିଜ୍ରେ ନେଇଥିବା ଏହି ଜମିକୁ ବନ୍ଧକ ରଖି କମ୍ପାନୀ ଋଣ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ନେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଏହି ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ବାତିଲ୍ ପଛରେ CAG ଯାଞ୍ଚର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ୨୦୨୫ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୬ ତାରିଖରେ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ୍ (ଅଡିଟ୍-୧), ଓଡ଼ିଶାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜମି ଅଧିକାରୀ ଏବଂ IDCOର ସମ୍ବଲପୁର ଡିଭିଜନ୍ର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରି ଜମିଟି ଅବ୍ୟବହୃତ ଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ।
ଏପ୍ରିଲ୍ ୯ ତାରିଖରେ IDCO ପକ୍ଷରୁ ବେଦାନ୍ତକୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କମ୍ପାନୀ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ସହାୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, କର୍ମଚାରୀ କଲ୍ୟାଣ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜମି ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୋଜନା ଥିବା କହିଥିଲା। ତେବେ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ନିର୍ମାଣ କିମ୍ବା ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ଜମି ଫେରାଇ ନେବାକୁ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାପାଳ IDCOକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୭ ତାରିଖରେ IDCO ଏହି ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ଓ ଲିଜ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ବାତିଲ୍ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଜାରି କରିଛି। ଜମିର ଖାଲି ଦଖଲ ତୁରନ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ସହ ଏହା ଉପରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର କୌଣସି ଅଧିକାର ସୃଷ୍ଟି ନକରିବାକୁ ବେଦାନ୍ତକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଅନ୍ୟପଟେ ବେଦାନ୍ତ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଜମିକୁ ବନ୍ଧକ ରଖି ନିଆଯାଇଥିବା ଋଣ ପରିଶୋଧ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ଏହି ଜମିରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଭଳି ଜନହିତକର ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଏବଂ ଏନେଇ IDCO ସହ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା କମ୍ପାନୀର ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି।
ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀର ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ବାତିଲ୍ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ରାଜ୍ୟରେ ଅବ୍ୟବହୃତ ଶିଳ୍ପ ଜମିକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଅଭିଯାନର ଏହା ଏକ ଅଂଶ। ୨୦୧୬ ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ନକରିଥିବା କିମ୍ବା ଜମି ବ୍ୟବହାର କରିନଥିବା ୨୬୭ଟି ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାର ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ବାତିଲ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହାସହ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ଆଉ ୩୯୮ଟି ସଂସ୍ଥାକୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସ୍ ଦିଆଯାଇଛି।
ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ତଥ୍ୟ ହେଉଛି, CAGର ଏକ ପରଫର୍ମାନ୍ସ ଅଡିଟ୍ରେ ୧୯୮୧ରୁ ୨୦୨୧ ମଧ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପ ଓ ସହାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟିତ ୧୨,୩୯୩.୬୫୧ ଏକର ଜମି ଅବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ବେଦାନ୍ତ ଗ୍ରୁପ୍ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅନିଲ ଅଗ୍ରୱାଲ ନିକଟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିବେଶ ଯୋଜନା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ନୂଆ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ମେଲଟର, ରାୟଗଡ଼ାରେ ଆଲୁମିନା ରିଫାଇନାରୀ ଏବଂ ଝାରସୁଗୁଡ଼ାରେ ଥିବା କାରଖାନାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଯୋଜନା ରହିଛି।
