ସତ୍ୟପାଠ | ଭୁବନେଶ୍ୱର | ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬: ସିଜିମାଳିରେ ବେଦାନ୍ତର ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଓ ମାନବାଧିକାର ବିବାଦରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ରାତିରେ ଭବାନୀପାଟଣାରୁ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଡାକ୍ତର ରାଣ୍ଡାଲ୍ ସେକ୍ୱେରା ଓ ଦଳିତ ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ରାୟଗଡ଼ା ଜେଲ୍ରେ ଭେଟିଛନ୍ତି କୋରାପୁଟ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ସପ୍ତଗିରି ଉଲାକା। ସେ ଲାଡୋ ସିକାକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟି ଆଇନଗତ ସହାୟତାର ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ—ଏପ୍ରିଲ୍ର ଘଟଣା ପାଇଁ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଗିରଫ କାହିଁକି?
ଏପ୍ରିଲ୍ ୬–୭ରେ ରାୟଗଡ଼ାର କଣ୍ଟାମାଳ ଗ୍ରାମରେ ପୋଲିସ ଓ ଖଣି ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।
ସେହି ଘଟଣାର ମୂଳ ଏଫ୍ଆଇଆର୍ରେ ରାଣ୍ଡାଲ୍ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନାଁ ନଥିଲା। ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତଦନ୍ତରେ ଦୁହେଁ ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉସୁକାଇଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି ବୋଲି ପୋଲିସ ଦାବି କରୁଛି।
ଦୁହିଁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ, ଦଙ୍ଗା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଆଇନ ଅଧୀନରେ ସଙ୍ଗିନ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ଡିଆଇଜି ଅଖିଳେଶ୍ୱର ସିଂହ ଗିରଫଦାରୀକୁ ସମର୍ଥନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଣ୍ଡାଲ୍ କେବଳ ଚିକିତ୍ସାସେବା ଦେଉନଥିଲେ, ଲୋକଙ୍କୁ ସରକାର ବିରୋଧରେ ସଂଗଠିତ କରୁଥିଲେ। ହାଜତରେ ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ କହିଛନ୍ତି, ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କ ନିକଟରେ ଏଭଳି ଅଭିଯୋଗ କରିନଥିଲେ।
ଅନ୍ୟପଟେ PUCL, Human Rights Forum ଓ Concerned Citizens Committee ଗିରଫଦାରୀକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ, ଖଣି ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ଶକ୍ତି ଓ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।
PUCL ଗିରଫ ସମୟରେ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ପାଳନ ହୋଇନଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସଂଗଠନ ଅନୁସାରେ, ଏପ୍ରିଲ୍ରେ କଣ୍ଟାମାଳରେ ପୋଲିସର ଲାଠିଚାର୍ଜ ଓ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ରୟୋଗରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅଭିଯୋଗର ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ।
କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଜୟରାମ ରମେଶ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ତିନିବର୍ଷରେ ଖଣି ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ୪୩ଟି ପୋଲିସ ମାମଲା ହୋଇଛି ଏବଂ ଶହେରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଜେଲ୍ ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦାବିର ମଧ୍ୟ ମାମଲାଭିତ୍ତିକ ଯାଞ୍ଚ ଜରୁରୀ।
ଏବେ ମୋହନ ମାଝୀ ସରକାରଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶ୍ନ।
ପ୍ରଥମ: ଛଅ ମାସ ପରେ ଦୁଇ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କେଉଁ ନୂଆ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଲା?
ଦ୍ୱିତୀୟ: ରାତିରେ ଗିରଫ, ପରିବାରକୁ ସୂଚନା ଓ ଆଇନଜୀବୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗର ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ହେବ କି?
ତୃତୀୟ: କଣ୍ଟାମାଳରେ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବଳପ୍ରୟୋଗ ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ କିଏ କରୁଛି?
ଚତୁର୍ଥ: ସିଜିମାଳିର ଗ୍ରାମସଭା ସମ୍ମତି, ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଦାବି ଓ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପର ଅନୁମତି ସମ୍ପର୍କିତ ନଥି ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯିବ କି?
ପଞ୍ଚମ: ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବିରୋଧ କରିବା ଓ ହିଂସାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହେବା ମଧ୍ୟରେ ପୋଲିସ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରଖୁଛି କି?
ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବା ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର। ଅନ୍ୟପଟେ ହିଂସା ଅଭିଯୋଗର ଆଇନସମ୍ମତ ତଦନ୍ତ କରିବା ପୋଲିସର ଦାୟିତ୍ୱ। କିନ୍ତୁ ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମାଣ, ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
ସିଜିମାଳିର ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ ନୁହେଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଆପତ୍ତି ଶୁଣିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ କେଉଁ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି?
