ଭୁବନେଶ୍ୱର (ସତ୍ୟପାଠ ବ୍ୟୁରୋ): ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅଜାଦ ଓରଫ୍ ଡି. କେଶବ ରାଓଙ୍କୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିସ୍ଥିତ ଅତିରିକ୍ତ ଦୌରା ଜଜ୍ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଦାଲତ)। ମାମଲାରେ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିବା ଏବଂ ୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜାଦ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ସାମିଲ ଥିବାକୁ ସନ୍ଦେହାତୀତ ଭାବେ ପ୍ରମାଣ କରିପାରିନଥିବା ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି।
୨୦୦୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜଳେଶପଟା ଆଶ୍ରମରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ, ମାତା ଭକ୍ତିମୟୀ, କିଶୋର ବାବା, ଅମୃତାନନ୍ଦ ଓ ପୁରଞ୍ଜନ ଗଣ୍ଠାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ବୟାନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ୧୫ରୁ ୨୫ ଜଣ ସଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲେ। ଅଦାଲତ ମଧ୍ୟ ଘଟଣା ଓ ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟିଥିବାକୁ ପ୍ରମାଣିତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
* ୨୨ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ବୟାନ, ତଥାପି ଅଜାଦଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ପ୍ରମାଣ ହେଲାନି
ଏହି ମାମଲାରେ ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ମୋଟ ୨୨ ଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁସାକ୍ଷୀ, ଜବତ ସାକ୍ଷୀ, ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ, ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଘଟଣାସ୍ଥଳ ସମ୍ପର୍କରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ।
ତେବେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଘଟଣା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷର ମୁଖ୍ୟ ଭରସା ଥିଲା PW-4ଙ୍କ ପରିଚୟ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ। PW-4 ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଦେଖିଥିବା ଦାବି କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ଷୁସାକ୍ଷୀମାନେ ଅଜାଦଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିନଥିଲେ।
* ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ
ଅଦାଲତଙ୍କ ରାୟରେ ଚିହ୍ନଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଏହି ଦିଗକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏକାଧିକ ସାକ୍ଷୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ମାସ୍କ କିମ୍ବା ମଙ୍କି କ୍ୟାପ୍ରେ ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଥିବା କହିଥିଲେ। ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ନିୟୋଜିତ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସାକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିନଥିଲେ।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ କେବଳ PW-4ଙ୍କ ଏକାକୀ ଚିହ୍ନଟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଅଜାଦଙ୍କୁ ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବୋଲି ସନ୍ଦେହାତୀତ ଭାବେ ଧରିବା ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି।
* ଚିଠିରେ ‘ଆଜାଦ’ ନାମ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସଂଯୋଗ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲାନି
ଘଟଣା ପରେ ଜବତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଚିଠିକୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଥିଲା। ଚିଠିରେ ‘CPI (Maoist), Bansadhara Division Committee’ ଶୀର୍ଷକ ସହ ‘Azad’ ନାମ ଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ କେବଳ ଚିଠିରେ ‘ଆଜାଦ’ ନାମ ଥିବାରୁ ତାହା ଅଭିଯୁକ୍ତ ଡି. କେଶବ ରାଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲେଖା କିମ୍ବା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ହୁଏ ନାହିଁ ବୋଲି ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି।
ରାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ଯେ ଚିଠିଟି ଅଦାଲତରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଲେଖା କିମ୍ବା ସ୍ୱାକ୍ଷର ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କର ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ହସ୍ତାକ୍ଷର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ ହୋଇନଥିଲା।
* ଅଜାଦଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଜବତ ହୋଇନଥିଲା
ମାମଲାରେ କେତେକ ବନ୍ଧୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଜବତ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଅଦାଲତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଜବତ ହୋଇଥିଲା; ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଜବତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରମାଣ ନଥିଲା।
ଏହାସହ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ସହ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଯୋଡ଼ିବା ଭଳି ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କିମ୍ବା ଫରେନସିକ୍ ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ଅଦାଲତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିନଥିଲା। ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ହୋଇଥିବା ଜବତିକୁ ଅଜାଦଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପରାଧର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି।
* ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବିଫଳ
ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଅଜାଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାୟଗଡ଼ା ଜଙ୍ଗଲରେ ବୈଠକ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଥିଲା। ଏହାକୁ ନେଇ ଧାରା ୧୨୦-ବି ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ବୈଠକର ତାରିଖ, ସ୍ଥାନ, ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ, ଆଲୋଚନାର ବିଷୟବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ଦର୍ଶାଇବା ଭଳି ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ଦେଇପାରିନଥିଲା।
ଅଜାଦଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷ ଆଣିଥିବା PW-21 ଓ PW-22 ମଧ୍ୟ ଏହି ମାମଲାକୁ ସମର୍ଥନ କରିନଥିଲେ। ଉଭୟେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣିନଥିବା ଏବଂ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ଜାଣିନଥିବା କହିଥିଲେ।
* ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ କରିବା ପାଇଁ ‘ସନ୍ଦେହ’ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ
ରାୟରେ ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଭୟାବହ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ଓ ୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅପରାଧିକ ମାମଲାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଦୋଷ ସନ୍ଦେହାତୀତ ଭାବେ ପ୍ରମାଣ କରିବା ଅଭିଯୋଗପକ୍ଷର ଦାୟିତ୍ୱ।
ଅଦାଲତ ଯେଉଁ ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିବା, ଅନେକଙ୍କ ମୁହଁ ମାସ୍କରେ ଢାଙ୍କା ଥିବା, ଅଧିକାଂଶ ସାକ୍ଷୀ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ନକରିବା, PW-4ଙ୍କ ଚିହ୍ନଟକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରମାଣର ସମର୍ଥନ ନମିଳିବା, ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଜବତ ନହେବା, ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କିମ୍ବା ଫରେନସିକ୍ ସଂଯୋଗ ନଥିବା ଏବଂ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରମାଣିତ ନହେବା।
ଏହି ସବୁ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସନ୍ଦେହକୁ ଅଦାଲତ ‘ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ’ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ରାୟରେ କୁହାଯାଇଛି—ଅପରାଧ ଯେତେ ଜଘନ୍ୟ ହେଉନା କାହିଁକି, ସନ୍ଦେହକୁ ପ୍ରମାଣରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
* ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗରୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ
ଅଜାଦଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଇପିସିର ଧାରା ୧୪୭, ୧୪୮, ୪୪୯, ୩୮୦, ୩୦୨, ୧୪୯ ଓ ୧୨୦-ବି ଏବଂ ଆର୍ମସ୍ ଆକ୍ଟର ଧାରା ୨୫/୨୭ ଅନୁଯାୟୀ ଅଭିଯୋଗ ରହିଥିଲା। ଅଦାଲତ ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ନୁହେଁ ବୋଲି ରାୟ ଦେଇ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ଅଜାଦ ବର୍ତ୍ତମାନ ହେପାଜତରେ ଥିବାରୁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାମଲାରେ ତାଙ୍କ ହେପାଜତ ଆବଶ୍ୟକ ନଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅଦାଲତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
