ସତ୍ୟପାଠ | ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ: ଖଣି ଚାଲିବ। କୋଇଲା ବାହାରିବ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଚାଲିବ। କମ୍ପାନିର ବ୍ୟବସାୟ ଚାଲିବ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ଜମି ଉପରେ ଏସବୁ ଚାଲିବ, ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଚଳିବ କେମିତି? ଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର କଣିହା କୋଇଲା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରୁ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଖଣି ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକେ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ନିଯୁକ୍ତି ଦାବିରେ ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଶାସନ ଦାବି ବିଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲା। ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେଲା। କିନ୍ତୁ ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନ ପରେ, ଅକ୍ଟୋବର ୨୮ରେ, ତାଳଚେର ପ୍ରଶାସନ କଣିହା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ର ଧାରା ୧୬୩ ଅନୁସାରେ ଦୁଇ ମାସ ପାଇଁ ନିଷେଧାଜ୍ଞା ଜାରି କଲା।
ଦାବିର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମୟସୀମା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପରେ କଟକଣା ପାଇଁ ଦୁଇ ମାସର ଆଦେଶ ଅଛି!
ଏହା କେମିତି ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରାଥମିକତା?
କୋଇଲା ପାଇଁ ତତ୍ପରତା, ଜମିହରାଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ?
ପ୍ରଶାସନର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଖଣିରେ ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ କୋଇଲା ଉତ୍ପାଦନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। NTPC କଣିହା ଓ ଜିନ୍ଦଲ ଇଣ୍ଡିଆ ପାୱାରକୁ କୋଇଲା ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଜରୁରୀ। କୋଇଲା ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହେବା ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
କୋଇଲା ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଶାସନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରୁଛି। ଜମିହରାଙ୍କ ଜୀବିକା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ କାହିଁକି ସେହି ତତ୍ପରତା ଦେଖାଯାଉନାହିଁ?
ଖଣି ପାଇଁ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲାବେଳେ କେଉଁ ପୁନର୍ବାସ ନୀତି ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା?
କେତେ ପରିବାର ଜମି ହରାଇଥିଲେ?
କେତେଜଣ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ?
କେତେଜଣଙ୍କୁ ଚାକିରି ମିଳିଛି?
ଆଉ କେତେ ପରିବାର ଆଜି ବି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି?
ଏହି ହିସାବ ସରକାର ଓ ଖଣି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସାର୍ବଜନୀନ କରନ୍ତୁ।
ଆଇନ କେବଳ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ?
ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଧାରା ୧୬୩ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା। କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ଆବଶ୍ୟକ ଓ ଆନୁପାତିକ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରଶାସନ କ’ଣ ଅବୈଧ ଅବରୋଧକୁ ରୋକୁଛି, ନା ଜମିହରାଙ୍କ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦର ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟ ସଙ୍କୁଚିତ କରୁଛି?
ଏହାର ଉତ୍ତର ମିଳିବ ନିଷେଧାଜ୍ଞାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦେଶ ଓ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗରୁ।
ପ୍ରଶାସନ କୋଇଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ESMA ପୁଣି ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରୁଥିବା ଖବର ଆସିଛି।
ଅର୍ଥାତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଚାଲୁ ରଖିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଚିନ୍ତା ଚାଲିଛି।
କିନ୍ତୁ ଜମିହରାଙ୍କ ଦାବି ସମାଧାନ ପାଇଁ କେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ଏହା କେବଳ କଣିହାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ
ଓଡ଼ିଶାର ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ପୁରୁଣା ବିରୋଧାଭାସ ରହିଛି।
ମାଟି ତଳର ସମ୍ପଦ ରାଜ୍ୟ ଓ ଦେଶର ବିକାଶ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
କିନ୍ତୁ ସେହି ସମ୍ପଦ ଉତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ଜମି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବିକା ହରାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ?
ସମସ୍ତ ଜମିହରା ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ସରକାରୀ ଚାକିରିର ଅଧିକାର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ। ତାହା ଲାଗୁ ନୀତି, ଚୁକ୍ତି ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ପୁନର୍ବାସ ଓ ଜୀବିକା ସୁବିଧା ଦେବାର ଆଇନଗତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅଛି, ତାହା ପୂରଣ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।
ଆମେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝୀଙ୍କ ସରକାରଙ୍କୁ ପଚାରୁଛୁ—
କଣିହାରେ ଖଣି ଚାଲିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଯୋଜନା ଅଛି। ଜମିହରାଙ୍କ ଘର ଚାଲିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କ’ଣ?
ଯଦି ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ଦାବି ଆଇନସମ୍ମତ, ତେବେ ସମାଧାନର ସମୟସୀମା ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।
ଯଦି ଦାବି ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ କାରଣ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ ସହ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାନ୍ତୁ।
କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନାର ଉତ୍ତର କେବଳ ନିଷେଧାଜ୍ଞା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ କଥା—
ଖଣିର କୋଇଲା ଦେଶକୁ ଆଲୋକ ଦେବ। କିନ୍ତୁ ସେହି ଖଣି ପାଇଁ ଜମି ହରାଇଥିବା ପରିବାରର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ଧାରରେ ରହିବ କାହିଁକି?
ବିକାଶର ନାଁରେ ଜମି ନେବେ, ଜୀବିକା ମାଗିଲେ କଟକଣା ଲଗାଇବେ—ଏହା କେମିତି ବିକାଶ?
