ଭୁବନେଶ୍ୱର (ସତ୍ୟପାଠ ବ୍ୟୁରୋ): ୩୪ ବର୍ଷ ପରେ ମିଳିଲା ନ୍ୟାୟ। ବୈଶାଳୀ କୋର୍ଟଙ୍କ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ୫ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡାଦେଶ । ରାସ୍ତା ବିବାଦକୁ ନେଇ ହୋଇଥିଲା ଆଖିବୁଜା ଗୁଳିଚାଳନା, ଚାରି ଜଣଙ୍କୁ ୧୦-୧୦ ବର୍ଷର ସଶ୍ରମ କାରାଦଣ୍ଡ। ସେପଟେ ନ୍ୟାୟ ସହିତ ମାନବିକତା ମଧ୍ୟ, ୮୫ ବର୍ଷୀୟ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ମିଳିଲା ଆଶ୍ଵସ୍ତି, କୋର୍ଟ ପରିସରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ। ୮୫ ବର୍ଷୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ବୟସ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ମିଳିଲା ଆଶ୍ଵସ୍ତି, ହାଇକୋର୍ଟରେ ଅପିଲ୍ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜାମିନ ।
ଆଇନର ହାତ କେତେ ଲମ୍ବା, ଏହାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ବୈଶାଳୀର ଏକ ଅଦାଲତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୩୪ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ ମାମଲାରେ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ସେସନ୍ସ ଜଜ୍ ପ୍ରଥମ-ତଥା-ବିଶେଷ ଜଜ୍ ମନୋଜ କୁମାର ତିୱାରୀଙ୍କ ଅଦାଲତ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ସଶ୍ରମ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ପୀଡ଼ିତ ପରିବାର ପାଇଁ ନ୍ୟାୟର ବିଜୟ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉନାହିଁ, ବରଂ ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଯେ ଅପରାଧ ଯେତେ ପୁରୁଣା ହେଲେ ବି, କାନୁନର କବଳରୁ ବଞ୍ଚିବା ସହଜ ନୁହେଁ।
ଅଦାଲତ ଚାରି ଜଣ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ୧୦-୧୦ ବର୍ଷର କଠୋର କାରାଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଜରିମାନା ଦେଶ ଶୁଣାଇଥିବା ବେଳେ, ୮୫ ବର୍ଷୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦୀପ ରାୟଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ବୟସ ଏବଂ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତାଙ୍କୁ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍ ଅବଧିର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି।ବୈଶାଳୀ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତରେ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ସେତେବେଳେ ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ୩୪ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ ମାମଲାରେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଯିବା ସମୟରେ ୮୫ ବର୍ଷୀୟ ଦୋଷୀ ଦୀପ ରାୟଙ୍କୁ ପରିବାର ଲୋକେ ସହାରା ଦେଇ କୋର୍ଟ ରୁମ୍କୁ ନେଇ ଆସିଥିଲେ। ବୟସ ଓ ଅସୁସ୍ଥତା ସହ ଲଢ଼ୁଥିବା ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କୋର୍ଟ ପରିସରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ନଜର କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ଅଟକି ଯାଇଥିଲା।ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ଏହି ମାମଲାରେ ଅଦାଲତ ଏକା ପରିବାରର ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି।
ତେବେ ଅନ୍ୟ ଚାରି ଜଣ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ୧୦-୧୦ ବର୍ଷର ସଶ୍ରମ କାରାଦଣ୍ଡ ମିଳିଥିବା ବେଳେ, ମୁଖ୍ୟ ଦୋଷୀ ଦୀପ ରାୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ବୟସ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଅସୁସ୍ଥତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍ ଅବଧିର ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଯାଇଛି।ମାମଲା ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ମଧ୍ୟମ ବୟସର ଥିଲେ, ସେ ଆଜି ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଦାଲତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେ ବିନା ସହାରାରେ ଚାଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ପରିବାର ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳି ସମ୍ଭାଳି ଧୀରେ ଧୀରେ କୋର୍ଟ ରୁମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା।ଅନେକ ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ କୋର୍ଟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ କହିବା କଥା ଥିଲା ଯେ, ଏହି ମାମଲା ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ଏବଂ ସମୟର ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ଗମ୍ଭୀର ଆରୋପ ଲାଗିଥିଲା, ସେ ଆଜି ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଦାଲତ ସାମ୍ନାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ।ଅଦାଲତ ନିଜର ଆଦେଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଦୋଷ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାରୀରିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବୟସକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟାଳୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ୮୫ ବର୍ଷୀୟ ଦୋଷୀ ଜଣକ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟର କାରାଦଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାବହାରିକ ରୂପେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।ଏହି ଆଧାରରେ ଅଦାଲତ ତାଙ୍କୁ କମ୍ ଅବଧିର ଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଏହାସହ, ହାଇକୋର୍ଟରେ ଅପିଲ୍ ଦାୟର କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜାମିନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଇନର କଠୋରତା ଏବଂ ମାନବିକ ସଂବେଦନଶୀଳତାର ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଅପରାଧ ଯେତେ ପୁରୁଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଇନର ହାତରୁ ବଞ୍ଚିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ନ୍ୟାୟପାଳିକା କେବଳ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା ଏକ ସଂସ୍ଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ମାନବିକ ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝୁଥିବା ଏକ ସଂବେଦନଶୀଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା।ବୈଶାଳୀ କୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ମାନବିକତାର ସନ୍ତୁଳନର ଏପରି ଏକ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଲୋଚନା ଚାଲିବ।
