ସତ୍ୟପାଠ | ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ | ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬: ଧରନ୍ତୁ, ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୁର୍ନୀତିର ଅଭିଯୋଗ ଆସିଛି। ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ସରକାରୀ ଫାଇଲ୍, ଜମି ରେକର୍ଡ ଓ ଅର୍ଥ କାରବାରର ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ତଦନ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ କି? ଏହି ଆଶଙ୍କା ଉଠାଇ ଭାରତର ୨୧ଟି ପ୍ରମୁଖ ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରତିନିଧି ସଂଗଠନ Digital News Publishers Association ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ମାମଲା କରିଛି।
ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି Digital Personal Data Protection Act, 2023 ଏବଂ ୨୦୨୫ର ନିୟମାବଳୀ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୭ରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ତିନିଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷ ନଶୁଣି ଆଇନ ଉପରେ ଅନ୍ତରୀଣ ରୋକ୍ ଲଗାଇବାକୁ ମନା କରିଛନ୍ତି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି ନଭେମ୍ବର ୧୭ରେ।
ତଦନ୍ତମୂଳକ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ବିପଦ କେଉଁଠି?
ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଆଇନରେ ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ।
ଫଳରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସମ୍ମତି, ତଥ୍ୟ ବିଲୋପ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ମାଗିବାର କ୍ଷମତା ତଦନ୍ତମୂଳକ ସାମ୍ବାଦିକତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ସତ୍ୟପାଠର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ—ଦୁର୍ନୀତିର ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଇ ଅଭିଯୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ବାଦିକତା ବଞ୍ଚିବ କେମିତି?
ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ—ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁରୁଣା ଦୁର୍ନୀତି ଖବରକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଆଇନର ଅପବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ କି?
ତୃତୀୟ—ସରକାର ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ତଥ୍ୟ ମାଗିଲେ ଗୋପନୀୟ ସୂତ୍ରର ପରିଚୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ କି?
RTI ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଘେରରେ
ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବାଦ ହେଉଛି RTI ଆଇନର ଧାରା ୮(୧)(ଜେ)ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ବିଭାଗ ମନା କରିପାରନ୍ତି।
ତେବେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି, ସ୍ୱାର୍ଥ ସଂଘାତ କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ ଅର୍ଥର ଅପବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ମିଳିବ କେମିତି?
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତବ୍ୟ
ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ନାଗରିକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ଓ ସମ୍ବାଦମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ସାମ୍ବାଦିକତାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଅର୍ଥ କାହାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଅଯଥା ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଅଧିକାର ନୁହେଁ।
କିନ୍ତୁ ଜନସ୍ୱାର୍ଥରେ ଦୁର୍ନୀତି ଓ କ୍ଷମତାର ଅପବ୍ୟବହାର ଉପରେ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବା ଦରକାର।
ସତ୍ୟପାଠର ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ—ଯଦି ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଖବର କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବ କିଏ?
ଗୋପନୀୟତା ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର। କିନ୍ତୁ ଗୋପନୀୟତା ନାଁରେ ଦୁର୍ନୀତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
