ସତ୍ୟପାଠ | ଭୁବନେଶ୍ୱର | ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬: ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ସାମ୍ନାରେ ୧୧ ଏକରରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜମି। ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନୁମାନିକ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ୧୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ। ଏହି ଜମିକୁ ପୁଣି ସରକାରୀ ଖାତାକୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ରାଜସ୍ୱ ପର୍ଷଦ।

କିନ୍ତୁ ଜମି ଫେରିବା ଖବରଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ସରକାରୀ ରେକର୍ଡରେ ଥିବା ଜମି ଘରୋଇ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମକୁ ଗଲା କେମିତି?

ମାମଲାର ମୂଳରେ ରହିଛି ୧୯୮୯ ମସିହାର ଏକ ରାଜସ୍ୱ ଆଦେଶ। ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡରେ ଏହି ଜମି ‘ଅନାବାଦି’ ବା ‘ପୁରାତନ ପତିତ’ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ଅଥଚ ତତ୍କାଳୀନ ଭୂ-ଅଭିଲେଖ ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କମିଶନରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ଘରୋଇ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ସ୍ଥିତିବାନ୍ ଭାବେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ଦାବିର ଆଧାର ଥିଲା ୧୯୪୩ ମସିହାର ଦୁଇଟି କଥିତ ହାତପଟ୍ଟା। ପୂର୍ବତନ ଜମିଦାର ଜମି ଦେଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘଦିନର ଦଖଲ, ଚାଷ ଓ ଖଜଣା ପ୍ରଦାନକୁ ମଧ୍ୟ ମାଲିକାନାର ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା।

ହେଲେ ରାଜସ୍ୱ ପର୍ଷଦଙ୍କ ଶୁଣାଣିରେ ସେହି ହାତପଟ୍ଟାର ମୂଳ ଦଲିଲ୍ ଓ ଆଇନଗତ ବୈଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନଥିଲା। କେବଳ ଦଖଲ କିମ୍ବା ଖଜଣା ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଆଇନସମ୍ମତ ମାଲିକାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୁଏନାହିଁ ବୋଲି ପର୍ଷଦ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ୨୦୨୫ ନଭେମ୍ବରରେ ଦୁଇଟି ରିଭିଜନ୍ ମାମଲା ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ରାଜସ୍ୱ ପର୍ଷଦ ସଦସ୍ୟ ସତ୍ୟବ୍ରତ ସାହୁ ୧୯୮୯ର ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରି ଜମି ରେକର୍ଡ ସଂଶୋଧନ ଓ ସରକାରୀ ରାସ୍ତା ସମେତ ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏବେ ପ୍ରଶାସନକୁ ଚାରିଟି ପ୍ରଶ୍ନ।

ପ୍ରଥମ—୧୯୮୯ରେ କେଉଁ ତଥ୍ୟ ଓ ଆଇନଗତ ଆଧାରରେ ସରକାରୀ ଜମି ଉପରେ ଘରୋଇ ସ୍ଥିତିବାନ୍ ସ୍ୱତ୍ୱ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଗଲା?

ଦ୍ୱିତୀୟ—ସେତେବେଳେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନକୁ ନିଜ ପକ୍ଷ ରଖିବାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁଯୋଗ କାହିଁକି ମିଳିନଥିଲା?

ତୃତୀୟ—୧୯୮୯ରୁ ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜମିର ରେକର୍ଡ, ନାମଜାରି ଓ କାରବାର ଉପରେ ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗ କେଉଁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା?

ଚତୁର୍ଥ—ଏଭଳି ଅନ୍ୟ କେତେ ସରକାରୀ ଜମି ପୁରୁଣା ପଟ୍ଟା ଓ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଆଦେଶ ଆଧାରରେ ଘରୋଇ ନାମରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇରହିଛି?

ଏଠାରେ କେବଳ ଜମି ଫେରାଇଦେଲେ ଦାୟିତ୍ୱ ଶେଷ ହେବନାହିଁ। ଏହି ମାମଲାରେ କୌଣସି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅବହେଳା କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି ଅନିୟମିତତା ଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହାର ତଦନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଦେଶ ନିଜେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ପ୍ରମାଣ କରୁନାହିଁ।

୧୧୦ କୋଟିର ଜମି ଫେରିବା ଗୋଟିଏ ଖବର। କିନ୍ତୁ ୩୭ ବର୍ଷ ଧରି ଏହା ସରକାରୀ ଖାତା ବାହାରେ ରହିଲା କେମିତି—ତାହାର ଉତ୍ତର ମିଳିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ଜନସ୍ୱାର୍ଥର ପ୍ରଶ୍ନ।