ସତ୍ୟପାଠ | ଭୁବନେଶ୍ୱର | ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬: ମୁମ୍ବାଇରେ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ରେଡ୍ କାର୍ପେଟ୍। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଶାଳ କେମିକାଲ୍ ଶିଳ୍ପ ପାର୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଜମି କେଉଁଠୁ ଆସିବ, ପାଣି କିଏ ଯୋଗାଇବ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୂଲ୍ୟ କିଏ ଦେବ?
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ରେ ମୁମ୍ବାଇର India Chem 2026 ସମ୍ମିଳନୀରେ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର କେମିକାଲ୍, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ବଡ଼ ପାର୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ କୋଇଲା ଗ୍ୟାସିଫିକେସନ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛନ୍ତି।
ସରକାରଙ୍କ ଦାବି, ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୫୬ଟି କମ୍ପାନୀରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୯୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିବା ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ଏକା କଥା ନୁହେଁ।
ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ — ଜମି କେଉଁଠୁ ଆସିବ?
ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ହେମନ୍ତ ଶର୍ମାଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ପାରାଦୀପରେ ପ୍ରାୟ ୨,୨୦୦ ଏକର ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ। ଗୋପାଳପୁରରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ ଏକର ଓ ଧାମରାରେ ୧,୧୦୦ ଏକର ଜମିକୁ କେମିକାଲ୍ ଶିଳ୍ପ କ୍ଲଷ୍ଟର ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଜମିର ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଲିକାନା କାହାର? କେତେ ଜମି ପୂର୍ବରୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇଛି, କେତେ ନୂଆ ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେବ? ଚାଷୀ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଜୀବିକା ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?
ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ। ପାରାଦୀପରେ ପୂର୍ବରୁ ଯୋଜନା ହୋଇଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପାର୍କ ଓ PCPIR ଅଞ୍ଚଳର ବହୁ ଜମି ଅବ୍ୟବହୃତ ଥିବା କଥା ନୀତି ଆୟୋଗଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଜନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ପୁରୁଣା ଜମିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ନୂଆ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ?
ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ — ପାଣି ଦେବ କିଏ?
କେମିକାଲ୍ ଶିଳ୍ପରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମହାନଦୀରୁ ଶିଳ୍ପକୁ ପାଣି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ପାଇପଲାଇନ୍ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା କହିଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଦୈନିକ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା କେତେ? ଚାଷ, ପାନୀୟଜଳ ଓ ନଦୀର ପରିବେଶଗତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପରେ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ କେତେ ପାଣି ଉପଲବ୍ଧ ରହିବ?
ତୃତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ — ପ୍ରଦୂଷଣର ହିସାବ କ’ଣ?
କେମିକାଲ୍ ଓ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ ଶିଳ୍ପରେ ବିପଜ୍ଜନକ ବର୍ଜ୍ୟ, ଦୂଷିତ ଜଳ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣାଜନିତ ରାସାୟନିକ ବିପଦର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।
ପାରାଦୀପ ଓ ଗୋପାଳପୁରରେ ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ବିଶୋଧନ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଥିବା ସରକାର କହୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର କ୍ଷମତା, ପ୍ରକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଜଗତ ଉପରେ ପ୍ରଭାବର ସ୍ୱାଧୀନ ଅଧ୍ୟୟନ ହୋଇଛି କି?
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକଳ୍ପର ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ ସହିତ ସମଗ୍ର ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ସମ୍ମିଳିତ ପ୍ରଦୂଷଣ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ହେବ କି?
ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ — ଲାଭ କାହାର, ଖର୍ଚ୍ଚ କାହାର?
ସରକାର ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ରିହାତି ଦରରେ ଜମି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶୁଳ୍କରେ ଛାଡ଼, ସୁଲଭ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ କାରଖାନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଗାଇବାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଏହି ରିହାତିର ମୋଟ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ କେତେ? ରାଜ୍ୟ ରାଜକୋଷ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବ? ତାହା ବଦଳରେ କେତେ ସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି, କେତେ ରାଜସ୍ୱ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ କେତେ ଲାଭ ମିଳିବ?
ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରଶ୍ନ — ଏହି ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ଓ ଠିକା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କେଉଁ କମ୍ପାନୀକୁ କେଉଁ ସୁବିଧା ମିଳିବ? ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ, ପକ୍ଷପାତ କିମ୍ବା ସ୍ୱାର୍ଥ ସଂଘାତ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାର କେଉଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି?
କର୍ପୋରେଟ୍ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଅନୁଚିତ ଲାଭ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏତେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବହାରରେ ସମସ୍ତ ଚୁକ୍ତି, ରିହାତି ଓ ଲାଭର ହିସାବ ସାର୍ବଜନୀନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ବିରୋଧ କରିବା ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଶିଳ୍ପାୟନର ସର୍ତ୍ତ, ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଲାଭର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ବଣ୍ଟନ।
ମୁମ୍ବାଇରେ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ସହ ଚୁକ୍ତି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜମି, ପାଣି, ପରିବେଶ ଓ ରାଜକୋଷର ହିସାବ ରଖିବେ କି ମୋହନ ସରକାର?
କାରଣ ଜମି ଓଡ଼ିଶାର, ପାଣି ଓଡ଼ିଶାର, ପରିବେଶର ବିପଦ ଓଡ଼ିଶାର। ତେବେ ଲାଭର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଂଶ କାହା ପାଖକୁ ଯିବ?
