ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ସତ୍ୟପାଠବ୍ୟୁରୋ): ୨୦୨୬ ମସିହାର ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ବେଲଜିୟମ୍ରେ ଜନ୍ମିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ହାଲ୍ଜେନଙ୍କୁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି। ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଅବଜର୍ଭେଟୋରି ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଅବଦାନ ଏବଂ ଖଗୋଳୀୟ ଉତ୍ସରୁ ଆସୁଥିବା ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ରୟାଲ୍ ସ୍ୱିଡିଶ୍ ଏକାଡେମି ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବର ବିଶାଳ ବରଫ ସ୍ତରକୁ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡିଟେକ୍ଟର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ ବୋଲି ହାଲ୍ଜେନ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ। ଏହି ଧାରଣାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ‘ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍’। ପ୍ରାୟ ଏକ ଘନ କିଲୋମିଟର ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକ୍ ବରଫକୁ ଡିଟେକ୍ଟରରେ ପରିଣତ କରି ତାହା ଭିତରେ ହଜାର ହଜାର ଆଲୋକ ସେନ୍ସର୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ବରଫ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ସହ ଧକ୍କା ହେବାବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା କ୍ଷୀଣ ଆଲୋକକୁ ଏହି ସେନ୍ସର୍ ଧରିଥାଏ। ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସବୁଠୁ ରହସ୍ୟମୟ କଣିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ପଦାର୍ଥ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବାରୁ ବିଶାଳ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାର ଦିଗ ଓ ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ମୂଳ ସୂଚନା ବହୁ ଅଂଶରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହେ। ଏହି କାରଣରୁ ସୁପରନୋଭା, ସକ୍ରିୟ ଗ୍ୟାଲାକ୍ସିର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ବିଶାଳ ବ୍ଲାକ୍ହୋଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତି ଖଗୋଳୀୟ ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବାରେ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ମହାକାଶୀୟ ବାର୍ତ୍ତାବାହକ’ ଭାବେ କାମ କରୁଛି। ହାଲ୍ଜେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍ ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଖଗୋଳୀୟ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋର ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ସହ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଆଷ୍ଟ୍ରୋନୋମିର ଏକ ନୂଆ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆଲୋକ, ରେଡିଓ ତରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଏକ୍ସ-ରେ ଛଡ଼ା ଏବେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦେଖିପାରୁଛନ୍ତି।
