ଭୁବନେଶ୍ୱର (ସତ୍ୟପାଠ ବ୍ୟୁରୋ): ଓଡ଼ିଶାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଡିଜିପି) ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଏବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଡିଜିପି ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ୟୁପିଏସ୍ସିକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ତାଲିକା, ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ପ୍ରକାଶ ସିଂହ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଦେଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ର ଦୈନିକ କଜ୍ଲିଷ୍ଟରେ W.P.(C) No. 310/1996, Prakash Singh & Ors. vs Union of India ମାମଲା ଆଇଟମ୍ ନମ୍ବର ୨୬ ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହା ସହିତ I.A. No. 236884/2026 ଏବଂ I.A. No. 236908/2026 ମଧ୍ୟ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ମାମଲାଟି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ ଓ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଭି. ମୋହନାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ସମ୍ମୁଖରେ ରହିଛି।
* ୧୧ ଜଣିଆ ତାଲିକାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୟୁପିଏସ୍ସିକୁ ପଠାଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ୧୧ ଜଣ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ତାଲିକା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଘଟଣା ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ। ଏହା ପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା କଥିତ ନୂଆ ତାଲିକା ଏବଂ ସେଥିରେ କେଉଁ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ କାହିଁକି ସାମିଲ କରାଗଲା, ତାହାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ବିଶେଷକରି ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଡିଜିପି ପଦ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କଲେ, ଚାଲିଥିବା ଏମ୍ପାନେଲମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱତଃ ବିଚାର କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ—ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଭାବେ ଉଠିଛି।
* ବିଳମ୍ବକୁ ନେଇ ବିଜେଡିର ଆକ୍ରମଣ
ଡିଜିପି ଚୟନରେ ବିଳମ୍ବକୁ ନେଇ ବିଜେଡି ବିଧାୟକ ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଡିଜିପି ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଅସ୍ୱାଭାବିକ।
ସାଧାରଣତଃ ୟୁପିଏସ୍ସି ଯୋଗ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମକୁ ନେଇ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ସୁପାରିସ କରେ। ସେହି ପ୍ୟାନେଲରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଡିଜିପି ଭାବେ ଚୟନ କରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି ହେଉଛି, ତାହାକୁ ନେଇ ସାହୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
* କଂଗ୍ରେସର ମଧ୍ୟ ନିଶାନା
ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ଉପସଭାପତି ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା ମଧ୍ୟ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିରେ ବିଳମ୍ବ ନେଇ ସରକାରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବି ପୂରଣ କରିବାରେ ସରକାର ବିଳମ୍ବ କରୁଛି।
ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବି, ବିଭିନ୍ନ ନିଗମର ପଦ, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ପଦବି ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଯୁକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତା ରହିଥିବା ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଲୋକାୟୁକ୍ତ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇ ସାଲୁଜା ସରକାରଙ୍କୁ ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି।
* ‘ପ୍ରକାଶ ସିଂହ’ ରାୟ ଉପରେ ନଜର
ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଐତିହାସିକ Prakash Singh ରାୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ୟୁପିଏସ୍ସି ଯୋଗ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ ଏବଂ ସେହି ପ୍ୟାନେଲରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତ କରିବ।
ଏହି କାରଣରୁ ଓଡ଼ିଶାର ଡିଜିପି ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ୟୁପିଏସ୍ସି ଏମ୍ପାନେଲମେଣ୍ଟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପଠାଯାଉଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବର ଭୂମିକା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।
* ସଂଶୋଧିତ ୟୁପିଏସ୍ସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଡିଜିପି/ହେଡ୍ ଅଫ୍ ପୁଲିସ୍ ଫୋର୍ସ ଏମ୍ପାନେଲମେଣ୍ଟ ସମ୍ପର୍କିତ ସଂଶୋଧିତ ୟୁପିଏସ୍ସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବରିଷ୍ଠତା, ସେବା ରେକର୍ଡ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ବିଭାଗୀୟ କିମ୍ବା ଅପରାଧିକ ମାମଲା ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ଅଭିଜ୍ଞତା ଭଳି ବିଷୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ତେଣୁ କେଉଁ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଏମ୍ପାନେଲମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ବିଚାର କରାଯିବ ଏବଂ କେଉଁ ମାନଦଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହେବ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିବାଦର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ।
* ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ନଜର
୧୧ ଜଣିଆ ତାଲିକା ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ନୂଆ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ Prakash Singh ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଆଇନଗତ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ତେଣୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଆଗାମୀ ପଦକ୍ଷେପ ଓଡ଼ିଶାର DGP ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରିପାରେ।
ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କିଏ ହେବେ ଏବଂ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ—ତାହା ଉପରେ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ନଜର।
